PTU - Polskie Towarzystwo Urologiczne

Warto嗆 retrygonzacji szyi p璚herza moczowego
Artyku opublikowany w Urologii Polskiej 1981/34/3-4.

autorzy

Andrzej Bor闚ka
Klinika Urologii CMKP w Warszawie
Kierownik Kliniki: prof. dr hab. med. T. Krzeski

streszczenie

Badania cystouretrograficzne wykonane u 198 chorych, operowa要ych z powodu gruczalaka stercza, ujawni造 odp造w p璚herzowo-moczo-wy we wczesnym okresie pooperacyjnym w 16% przypadk闚. Cz瘰to嗆 wyst瘼owania odp造wu wstecznego jest mniejsza u chorych operowa要ych metod Millina ni u chorych operowanych metod przezp璚herzo趴. Wykonanie retrygonizacji szyi p璚herza moczowego po wy逝szcze要iu gruczolaka stercza zmniejsza dwukrotnie niebezpiecze雟two wyst戚pienia odp造wu wstecznego i tym samym ogranicza mo磧iwo嗆 szerzenia si zaka瞠nia uk豉du moczowego na drodze wst瘼uj帷ej. Odp造w p璚he-rzowo-moczowodowy stwierdzany we wczesnym okresie pooperacyjnym ust瘼uje samoistnie.

Odp造w p璡erzowo-moczowodowy jest jednym z powik豉 wyst瘼u虻帷ych po operacyjnym wy逝szczeniu lub po elektroresekcji przezcew-kowej gruczolaka stercza (1, 5, 6). Powik豉nie to ma szczeg鏊nie znacze要ie u chorych z zaka瘸niem uk豉du moczowego po operacji, umo磧iwia bowiem szerzenie si zaka瞠nia drog wst瘼uj帷 i usposabia do wyst戚pienia ostrego odmiedniczkowego zapalenia nerek we wczesnym okresie pooperacyjnym. Istniej dane do鈍iadczalne przekonuj帷e o tym, 瞠 prze苞i璚ie w堯kien mi窷niowych powierzchniowej warstwy tr鎩k徠a p璚herzo趴ego poni瞠j uj嗆 moczowodowych umo磧iwia wyst徙ienie odp造wu wstecznego (8). W czasie operacyjnego wy逝szczenia gruczolaka stercza zawsze dochodzi do przerwania lub przeci璚ia powierzchownej warstwy tr鎩k徠a p璚herza, wskutek czego warstwa ta zostaje pozbawiona siwego przyczepu cewkowego (4). Zaburza to w istotny spos鏏 czynno嗆 tr鎩k徠a p璚herza zintegrowan z czynno軼i uj嗆 moczowodowych i umo磧iwia wyst徙ienie wstecznego odp造wu moczu (1, 5, 7).

Wydaje si, 瞠 przyszycie tylnej wargi szyi p璚herza, do tylnej 軼iany torebki wy逝szczonego gruczolaka stercza w pobli簑 kikuta cewki, zwa要e retrygonizacj (2, 3), powinno stworzy warunki dla prawid這wej czyn要o軼i tr鎩k徠a p璚herzowego i mo瞠 ograniczy mo磧iwo嗆 wyst瘼owania odp造wu p璚herzowo-moczowodowego po wy逝szczeniu gruczolaka ster苞za.

MATERIA I METODA

Badaniami obj皻o 198 chorych leczonych operacyjnie w Klinice Uro衍ogii CMKP w Warszawie w okrasie od 1975 do 1978 roku z powodu gru苞zolaka stercza. Badaniom poddano chorych, u kt鏎ych na podstawie cystografii mikcyjnej wykonanej przed operacj nie stwierdzano odp造wu p璡erzowo-moczowodowego. Wiek badanych chorych wynosi od 53 do 84 lat. Wy逝szczania gruczolaka stercza dokonywano metod przezp璚he-rzow lub metod Millina. U cz窷ci chorych wykonywano retrygonizacj tylnej wargi szyi p璚herza. U 60 chorych wykonano operacj metod Millina z retrygonizacj, u 52 retrygonizacji. Przezp璚herzowego wy韋uszczeniu gruczolaka z retrygonizacj poddano 41 chorych, bez retrygo要izacji 45 chorych. U wszystkich chorych wykonywano cystografi mik苞yjn w 2 do 5 dni po usuni璚iu cewnika z p璚herza po operacji. Ponow-ne badanie cystouretrograficzne wykonywano w 6 do 8 miesi璚y po ope訃acji.

WYNIKI

Odp造w p璡erzowo-moczowodowy we wczesnym okresie poopera苞yjnym stwierdzono u 32 chorych, co stanowi 16,1% og馧u badanych. U 15 chorych istnia odp造w obustronny, u 9 prawostronny, i u 8 lewo貞tronny.

Odp造w wsteczny stwierdzono u 3 chorych (5/o) w grupie operowa要ych metod Millina z retrygonizacj i u 6 chorych (11,5%) w grupie ope訃owanych t metod bez retrygonizacji. W鈔鏚 chorych operowanych me負od przezp璚herzow odp造w p璚herzowo-moczowodowy stwierdzono w 8 przypadkach (19,5%) w grupie z retrygonizacj i w 15 przypadkach (33,3%) w grupie bez retrygonizacji. Cz瘰to嗆 wyst瘼owania odp造wu p璡erzowo-moczowodowego we wczesnym okrasie pooperacyjnym w poszczeg鏊nych grupach chorych przedstawiono graficznie na ryc. 1.

Zaka瞠nie uk豉du moczowego ze znamienn bakteriuri we wczesnym okresie pooperacyjnym stwierdzono u 38 chorych (63,%) operowanych metod Millina z retrygonizacj i u 43 chorych (84,6%) operowanych t metod bez retrygonizacji. Za w鈔鏚 chorych operowanych metod przezp璚herzow u 38 (92,6%) w grupie z retrygonizacj i u 42 (93,3%) w grupie bez retrygonizacji. Dane te przedstawiano na ryc. 2. Og馧em za虺a瞠nie uk豉du moczowego we wczesnym okresie pooperacyjnym stwier苓zono u 161 chorych, co stanowi 81,3'% liczby badanych, przy czym w鈔鏚 chorych z odp造wem p璚herzowo-moczowodowym wykazano je w 26 przypadkach (81,2%). Nale篡 podkre郵i, 瞠 u 27 chorych z odp造wam p璚herzowo-moczowodowym po usuni璚iu cewnika z p璚herza po operacji wyst徙i豉 gor帷zka ponad 38蚓 utrzymuj帷a si przez 1 do 4 dni. U 8 spo鈔鏚 tych chorych zasz豉 potrzeba ponownego za這瞠nia cewnika do p璚herza. 7 chorych mimo stwierdzonego po operacji odp造wu p璚herzo-woimoczowodawego nie gor帷zkowa這 po usuni璚iu cewnika.

Kontrolne badania cystouretrograficzne wykonane po up造wie 6?8 miesi璚y od operacji nie ujawni造 odp造wu wstecznego u 瘸dnego cho訃ego.

OM紟IENIE

Z przedstawionych danych wynika, 瞠 odp造w p璚herzowo-tmoozowo-dowy we wczesnym okresie po operacyjnym wy逝szczeniu gruczolaka stercza wyst瘼uje do嗆 cz瘰to, stwierdzono go bowiem u ponad 16/o ope訃owanych chorych. Zwraca uwag fakt, 瞠 wykonanie retrygonizacji mia韋o wp造w na cz瘰to嗆 - wyst瘼owania odp造wu wstecznego' po operacji. U chorych operowanych metod Millina bez retrygonizacji odp造w wstecz要y moczu wyst瘼owa ponad dwukrotnie cz窷ciej, ni u chorych opero趴anych t metod z retrygonizacj. Podobnie u chorych po adenomek-tornii przezp璚herzowej bez retrygonizacji cz瘰to嗆 wyst瘼owania odp造趴u p璡erzowo-moczowodowego by豉 niemal dwukrotnie wi瘯sza ni u chorych, u kt鏎ych wykonano retrygonizacj. Cz瘰tsze wyst瘼owanie odp造wu p璡erzowo-moczowodowego po przezp璚herzowym wy逝szcze要iu gruczolaka stercza ni po operacji Millina wskazuje na mo磧iwo嗆 dodatkowego uszkodzenia tr鎩k徠a p璚herza i uj嗆 moczowodowych w czasie adenomectomii przezp璚herzowej. Mo磧iwo嗆 zapobiegania wstecz-neimiu odp造wowi moczu po wy逝szczeniu gruczolaka stercza przez wy虺onanie retrygonizacji nabiera szczeg鏊nego znaczenia, je郵i zwa篡my, 瞠 u wi瘯szo軼i chorych z odp造wem p璚herzowo-moczowym po opera苞ji, istnia這 zaka瞠nie uk豉du moczowego. Usuni璚ie cewnika t p璚he訃za u tych chorych sprzyja這 szerzeniu si zaka瞠nia na drodze wst瘼u-j帷ej.

Badania cystouretrograficzne wykonane w kilka miesi璚y po opera苞ji ujawni造 samoistne ust瘼owanie odp造wu p璚herzowo-moczowodo趴ego. Ilustruj to ryciny 3, 4, 5 i 6. Fakt ten potwierdza tez, 瞠 od計造w p璚herzowo-moczowodowy po wy逝szczeniu gruczolaka stercza jest w g堯wnej mierze wynikiem operacyjnego uszkodzenia tr鎩k徠a p璚he訃zowego, polegaj帷ego na pozbawieniu tr鎩k徠a jego przyczepu cewko趴ego. Po zagojeniu si 這篡ska gruczolaka tr鎩k徠 uzyskuje ponownie swoje oparcie w obr瑿ie cewki, co przywraca prawid這we Warunki dla czynno軼i tr鎩k徠a p璚herza i uj嗆 moczowod闚. Ustalenie szczytu tr鎩虺徠a w obr瑿ie sterczowego odcinka cewki moczowej mo瞠 by nast瘼-sitweim przyro郾i璚ia tylnej wargi szyi p璚herza do tylnej 軼iany lo篡 gruczolaka, czemu niew徠pliwie sprzyja wykonanie retrygonizacji, lub te mo瞠 by wynikiem regeneracji w堯kien mi窷niowych powierzchownej warstwy tr鎩k徠a p璚herzowego. Zagadnienie to nie zosta這 dotychczas rozstrzygni皻e.

WNIOSKI

1.Retrygonizacja tylnej wargi szyi p璚herza moczowego ogranicza mo磧iwo嗆 wyst瘼owania odp造wu p璚herza-moczowodowego we wczes nym okresie po wy逝szczeniu gruczolaka stercza.

2.Cz瘰to嗆 wyst瘼owania zaka瞠 uk豉du moczowego u chorych,u kt鏎ych wykonano retrygonizacj jest mniejsza ni u chorych, u kt颻rych retrygonizacji nie wykonano.

3. Wykonanie retrygonizacji zmniejsza mo磧iwo嗆 szerzenia si zaka倍enia uk豉du moczowego na drodze wst瘼uj帷ej.

pi鄉iennictwo

  1. Enkelking R. L.: Reflujo vasiooureteral en el adu速a XVe Congres de la so-ciete Internationale d'Ur.ologiie. Tokyo., 1970, Tom 1, 244.
  2. Harris S. H.: Proste-teotomy with closure: five years exiperie!noe. Br. J. Urol., 1933, 77, 434.
  3. Harris S. H.: Suprapublic proistateotomy with closure. Med. J. Aust. 1927, 26, 461 i Surg. Gyimec. Obstet, 1930, 50, 251.
  4. Hutch J. A., Rambo C. N. jr.: A study of the anatomy of prostate, prostatic urethra and the urinary siphincter system. J. Urol., 1970, 104, 443.
  5. Kasztelan Z.: Zwrotny odp造w p璚herzowo-moczowodowy po prostatektomii. Pami皻nik Dnia Urologicznego w Ko這brzegu. 1965, str. 165.
  6. Kogan S. J., Freed S. Z.: Prostaperative course of vesicoureteral neflux associated with bening oibstruct.ive prostatic disease. J. Urol., 1974, 112, 322.
  7. Pa徜in A. J. Jr,, Zinner N. R., Arbucle L. D.: Meohanical factors influenioing the dernonstrabili-ty of vesieoureteral neflux. Am J. Surg., 1964, 107, 492.
  8. Tanagho E. A., Hutch J. A., Meyers F. H., Rambo O. N. jr.: Primary vesiooureteral reflux ? experim.en.tal studies of its etiology. J. Urol., 1965, 93, 165.